Comensha heeft in Nederland een verbindende rol in de aanpak van mensenhandel. Samen met partners en betrokkenen zet Comensha zich in om mensenhandel te bestrijden en de zorg voor slachtoffers te verbeteren. Comensha werkt ook internationaal samen met andere organisaties.

Afbeelding 2. Overzicht van overlegstructuren

Zorgcoördinatorenoverleg

Zorgcoördinatoren vervullen een cruciale rol in de hulpverlening aan slachtoffers van mensenhandel. Zij zorgen ervoor dat slachtoffers passende opvang, (na)zorg en begeleiding krijgen. Daarnaast zijn zorgcoördinatoren een belangrijke schakel in het adviseren van professionals in de regio. Comensha is voorzitter van het zorgcoördinatorenoverleg, een belangrijke bron voor signalen uit de praktijk die aan bod komen in strategische overleggen, zoals het Strategisch Overleg Mensenhandel (SOM).


In 2025 kwam er een aantal knelpunten naar voren. Zo constateerden zorgcoördinatoren een toename van meldingen rondom criminele uitbuiting van minderjarigen, onder andere alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) uit Syrië. Eerder ging het vaak om andere herkomstlanden. Hoewel er verschillende initiatieven lopen om hierop in te zetten, zijn deze nog niet breed deelbaar of structureel ingebed.


Ook kwam naar voren dat de beschikbare capaciteit van zorgcoördinatoren in sommige regio’s op gespannen voet staat met de zorgvragen die er zijn. Gevolgen waren een te late regie op casuïstiek en dat slachtoffers langer moesten wachten op passende zorg. De hoge werkdruk beperkte bovendien de ruimte om signalen goed af te stemmen en op te pakken. Hierdoor ontstonden regionale verschillen in snelheid en kwaliteit van de hulpverlening en nam het risico toe dat uitbuitingssituaties voortduren.


Daarnaast ervaarden zorgcoördinatoren veel knelpunten in de financiering van opvang voor slachtoffers met een Nederlandse nationaliteit of verblijfstatus. Gemeenten verwezen hierbij regelmatig naar elkaar, waardoor onduidelijkheid ontstond over de verantwoordelijkheid en financiering van de opvang. Omdat er geen formeel bindende afspraken zijn, leidde dit in de praktijk tot langdurige discussies en vertraging in plaatsingen. Comensha heeft dit knelpunt in 2025 geagendeerd in gesprekken met onder andere de VNG, om te komen tot meer duidelijkheid en eenduidige afspraken over verantwoordelijkheden en financiering.


Terug naar boven

Strategisch Overleg Mensenhandel (SOM)

Het SOM is een overleg met 13 maatschappelijke instellingen die slachtoffers van mensenhandel opvangen, begeleiden en/of belangenbehartiger zijn voor deze groep. Comensha is voorzitter van het overleg en heeft in 2025 knelpunten geagendeerd rondom het wetsvoorstel voor de modernisering van artikel 273fSr. De aanleiding hiervoor is de zorg dat slachtoffers in de praktijk mogelijk niet (meer) de bescherming en ondersteuning krijgen waar zij recht op hebben na inwerkingtreding van de wet. Er zijn bijvoorbeeld te weinig opvangplekken met passende begeleiding. Ook is er sprake van contra-indicaties en hanteren gemeenten verschillende werkwijzen. Samen met partners is ingezet op een gezamenlijke input richting de Tweede Kamer, om aandacht te vragen voor mogelijke negatieve gevolgen van de wet voor slachtoffers van mensenhandel en ernstige benadeling.

Hoewel dit in het debat heeft geleid tot een mondelinge toelichting, zijn de zorgen van Comensha en partners nog niet volledig weggenomen. Daarom blijft Comensha het wetsvoorstel volgen en aandacht vragen voor mogelijke ongewenste effecten. Daarnaast is samen met InHolland en SHOP Den Haag gestart met verkenningen om casuïstiek te monitoren zodra de wet in werking treedt, zodat eventuele effecten op de rechten van slachtoffers onderbouwd in beeld kunnen worden gebracht. Dit maakt het mogelijk om in de toekomst gericht het gesprek met ketenpartners aan te gaan en waar nodig bij te sturen ter verbetering van de praktijk.

‘Het waarborgen van rechten voor slachtoffers van mensenhandel in de praktijk staat centraal in ons werk. Vanuit dit uitgangspunt zetten wij ons in voor de beïnvloeding van wetgeving en het signaleren van knelpunten bij relevante ministeries en ketenpartners. Dit leidt niet altijd direct tot resultaat, waarbij vasthoudendheid en creativiteit essentieel zijn.’


Eefje de Volder, adviseur aanpak mensenhandel arbeidsuitbuiting

NLA-Zorgoverleg

Halfjaarlijks vindt een overleg tussen de NLA, een afvaardiging van de zorgcoördinatoren, de opvanglocaties, NLA-Opvanglocaties, FairWork en Comensha plaats. Het overleg biedt de mogelijkheid om zowel structurele vraagstukken in de samenwerking te adresseren als casuïstiek te bespreken, zoals de beslissingen van het OM over de vermeende arbeidsuitbuiting en/of mensensmokkel bij de luxe sportschoolketen Saints and Stars. Comensha is voorzitter van het overleg.

Terug naar boven

Samenwerking met de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG)/zorgprofessionals om signalering mensenhandel te verbeteren

CoMensha vindt het belangrijk dat zorgprofessionals een signalerende rol vervullen als het gaat om herkennen van signalen van mensenhandel. CoMensha zet samen met FairWork dan ook actief in op deze rol van (huis-)artsen en andere medische professionals. Vele slachtoffers komen in aanraking met een zorgprofessional ten tijde van de uitbuiting. We zijn hierover in nauw contact met onder meer de KNMG. Dit heeft er ook toe geleid dat mensenhandel expliciet is opgenomen in de meldcode. In samenwerking met ervaringsdeskundige Sameena van der Mijden en de KNMG zijn er voor negen KNMG-districten bewustwordings- en signaleringsbijeenkomsten gehouden, met als doel de kennis en attitude over mensenhandel te vergroten en bekendheid te geven aan de nieuwe meldcode. Het langetermijndoel is dat (huis)artsen slachtoffers van mensenhandel beter signaleren. Effectieve signalering zorgt ervoor dat slachtoffers sneller doorverwezen worden; ze krijgen betere hulp en kunnen eerder aanspraak maken op hun rechten. Daarnaast is er een toolkit ontwikkeld, een informatiepakket voor huisartsen. Het bevat naast de Veilige Vragen een verzameling van praktijkvoorbeelden met signalen van mensenhandel, de Handreiking en factsheets. Meer informatie over dit project via deze link.

Terug naar boven

Samenwerking met ervaringsdeskundigen

Onze ambitie is om beleid en activiteiten zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de belevingswereld van slachtoffers. Comensha betrekt waar mogelijk graag ervaringsdeskundigen, bijvoorbeeld op het gebied van bewustwording, informatievoorziening, input voor campagnes en advies voor verbetering van beleid.


Ook stimuleren wij onze ketenpartners om samen te werken met ervaringsdeskundigen en brengen wij hen graag met hen in contact. In 2025 vond de startbijeenkomst plaats van de Spiegelgroep ervaringsdeskundigen binnen het programma Samen tegen Mensenhandel. Deze groep bestaat uit acht ervaringsdeskundigen met ruime kennis over verschillende uitbuitingsvormen. Hun betrokkenheid is van grote waarde: zij brengen inzichten in die bijdragen aan beleid dat beter aansluit op de realiteit van (potentiële) slachtoffers.


JenV heeft Comensha gevraagd een coördinerende rol te vervullen bij de opzet en verdere ontwikkeling van deze Spiegelgroep. Zo werken we aan de structurele inzet van ervaringsdeskundigheid in de aanpak van mensenhandel. De ervaringsdeskundigen kunnen ook worden ingezet door andere organisaties die betrokken zijn bij het programma Samen tegen Mensenhandel.

‘In 2025 hebben wij, onder meer met JenV, hard gewerkt aan de voorbereiding, werving en selectie en opzet van de Spiegelgroep. Ik ben enorm blij dat we de samenwerking met ervaringsdeskundigen verder hebben versterkt en dit bij diverse partijen hebben gestimuleerd.


Frédérique Janssen, (beleids)adviseur aanpak mensenhandel

Terug naar boven

Effectieve signalering zorgt ervoor dat slachtoffers sneller doorverwezen worden

Internationale netwerken

Mensenhandel kent geen grenzen en daarom is het cruciaal om samen te werken met onze internationale partners en lid te zijn van diverse internationale netwerken. Op die manier kunnen we onze krachten bundelen om deze problematiek aan te pakken.

La Strada International (LSI)

Comensha is lid van LSI, dat als doel heeft om mensenhandel te voorkomen en de rechten van verhandelde personen te beschermen en te realiseren. Het platform legt de nadruk op monitoring en lobby voor de effectieve implementatie van Europees beleid en regelgeving tegen mensenhandel. In 2025 heeft Comensha binnen dit platform actief ingezet op samenwerking rondom de implementatie van de herziene EU-richtlijn mensenhandel. Daarbij lag de focus op het NVM en het nationaal contactpunt voor grensoverschrijdende verwijzingen.


Via LSI is kennis verzameld over werkwijzen in andere landen, inclusief geleerde lessen en goede praktijken, met als doel deze te vertalen naar de Nederlandse context. Deze inzet vloeit voort uit de verplichting om de richtlijn in 2026 te implementeren, waarbij Comensha een centrale rol vervult. Het uitgangspunt is dat de inrichting niet alleen formeel klopt, maar ook daadwerkelijk leidt tot betere ondersteuning van slachtoffers in de praktijk. De activiteiten binnen LSI hebben in 2025 geleid tot een concreter beeld van de vereisten en randvoorwaarden voor een effectief verwijsmechanisme en het nationaal contactpunt.

‘De samenwerking met CoMensha stelt ons in staat om op nationaal en Europees niveau wet- en regelgeving te monitoren en te toetsen op de impact voor slachtoffers. Zo reageerden we op voorstellen voor aanpassing van de Europese mensenhandel richtlijn en het Nederlands strafwetsartikel. Ook volgden we samen nauwlettend de situatie van Oekraïense vluchtelingen in Nederland en andere Europese landen en vroegen aandacht voor hun kwetsbaarheid, evenals voor andere vluchtelingen. Ook werkten we met Comensha aan dataverzameling en het verwijzen van slachtoffers naar buitenlandse organisaties.’


Suzanne Hoff, La Strada International

Terug naar boven

La Strada International–

25-jarig jubileum

Symposium KOK Duitsland: Trafficking in Human Beings and Data Policy

Global Alliance Against Traffic in Women (GAATW)

Comensha is lid van de GAATW, een alliantie van meer dan 80 ngo’s uit Afrika, Azië, Europa, Latijns-Amerika en de Caraïben en Noord-Amerika. Leden zijn onder meer migrantenrechtenorganisaties, organisaties ter bestrijding van mensenhandel, zelfgeorganiseerde groepen migrerende werknemers, huishoudelijk personeel, overlevenden van mensenhandel en sekswerkers, mensenrechten- en vrouwenrechtenorganisaties en directe dienstverleners. In 2025 is besloten om naast de regionale programma’s ook thematische groepen op te zetten om met meer diepgang over bepaalde onderwerpen online van gedachten te wisselen. Comensha is aangesloten bij de thematische groep over migratie, mensenhandel en gedwongen arbeid, en arbeidsrechten.

EU Civil Society Platform against Trafficking in Human Beings

In 2025 is Comensha als lid herkozen van het EU Civil Society Platform against Trafficking in Human Beings. Het door de EU opgerichte platform dient als een forum voor het maatschappelijk middenveld om op Europees niveau samen te werken en ervaringen en beste praktijken uit te wisselen. Dit vergemakkelijkt de samenwerking tussen belangrijke actoren, draagt bij aan het voorkomen en bestrijden van mensenhandel en aan de bescherming van slachtoffers. Het platform komt minstens eenmaal per jaar bijeen, meestal tijdens de gezamenlijke vergadering met het EU-netwerk van nationale coördinatoren en rapporteurs inzake mensenhandel. Buitengewone vergaderingen van het platform kunnen indien nodig en passend online worden bijeengeroepen. Comensha nam deel aan de halfjaarlijkse bijeenkomsten en leverde input voor de nieuwe EU-strategie tegen mensenhandel (2026-2030).

Netwerk VN-Vrouwenverdrag

Comensha is agendalid van het Netwerk VN-Vrouwenverdrag, een overlegstructuur van verschillende vrouwen- en mensenrechtenorganisaties en onafhankelijke experts. De doelstellingen zijn het bevorderen van informatievoorziening en expertise met betrekking tot het VN-Vrouwenverdrag, het lobbyen voor een goede implementatie van dat verdrag en het gezamenlijk tot stand brengen van schaduwrapportages en andere stukken die bijdragen aan het bovenstaande. Comensha legt in dit overleg de link met het thema mensenhandel.

Terug naar boven

Task Force Mensenhandel

Strategisch Overleg Mensenhandel (SOM)

Relevante parlementaire documenten waarbij CoMensha betrokken is geweest

‘Quote

Quote

Quote

Quote

Quote

Quote'


Joep Pattijn, Programmadirecteur Vreemdelingenzaken en Migratiecriminaliteit Nationale Politie

‘We hebben het afgelopen jaar hard gewerkt om de gegevens van de slachtoffers geautomatiseerd aan te kunnen aanleveren. CoMensha is zo in staat om de slachtoffers te helpen op weg naar een beter leven en de aard en omvang van mensenhandel in beeld te brengen. Die gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de aanpak van mensenhandel is iets om trots op te zijn’.


Joep Pattijn, Programmadirecteur Vreemdelingenzaken en Migratiecriminaliteit Nationale Politie



Relevante parlementaire documenten waarbij CoMensha betrokken is geweest

  • Antwoord op vragen van het lid Verkuijlen (VVD) over het bericht de helft van de slachtoffers van mensenhandel binnen enkele jaren opnieuw slachtoffer van een misdrijf wordt (3 februari 2022) > link

  • Algemeen Overleg Mensenhandel en prostitutie (24 februari 2022) > link

  • Antwoord staatssecretaris JenV op vragen van de leden Kuik (CDA) en Bikker (CU) over het bericht 'Gevaar loert voor Oekraïense vluchtelingen: 'Prostitutie, gedwongen adoptie en uitbuiting'' (17 juni 2022) > link

  • Brief regering; Toezeggingen gedaan tijdens het commissiedebat van 24 februari 2022 over mensenhandel en prostitutie oa. AVG kwestie (4 juli 2022) > link

  • Reactie Staatssecretaris JenV op het rapport CKM; onzichtbare slachtoffers MH 2021 (8 november 2022) > link

  • Verslag van een schriftelijk overleg over hoofdlijnen Modernisering strafbaarstelling mensenhandel (Kamerstuk 28638-210) (30 november 2022) > link