Bewustwording creëren over mensenhandel is de rode draad in alle activiteiten van Comensha. Comensha stimuleert bewustwording door middel van campagnes en voorlichting.

Sluit Mensenhandel Uit

Van 2020 tot en met 2024 zijn er door diverse organisaties 54 campagnes tegen mensenhandel uitgevoerd, zo blijkt uit het adviesrapport Inventarisatie bewustwordingscampagnes, meldpunten en kenniscentra (2025). Ondanks deze inspanningen blijft het bewustzijn onder burgers en professionals laag. Dit komt onder meer door beperkte budgetten, korte looptijden en versnipperde boodschappen van verschillende afzenders, waardoor campagnes onvoldoende samenhang en impact hebben. Om deze versnippering tegen te gaan, ontwikkelden Comensha, de VNG, JenV en Roorda in opdracht van het Actieplan Samen tegen Mensenhandel een communicatiestrategie. Hieruit kwam de koepelcampagne Sluit Mensenhandel Uit voort, op 20 november 2025 gelanceerd als opvolger van de campagne Onze Ogen op Mensenhandel.

Carola Schouten, burgemeester van Rotterdam, Anne Kuik, directeur-bestuurder van Comensha en ervaringsdeskundigen onthulden tijdens de lancering drie echte mensen in productverpakkingen en brachten zo de ontmenselijking in beeld. De lancering kreeg veel media-aandacht, bijvoorbeeld bij het ANP-portaal en Radio Rijnmond, en werd 56 keer gepubliceerd. Tijdens en na de lancering konden organisaties zich aansluiten bij de koepelcampagne, wat heeft geresulteerd in 36 partnerorganisaties. Deze partners bestaan naast Comensha uit overheden, zorg- en opvangorganisaties, opsporingsdiensten, gemeenten, ngo’s en overige betrokken organisaties. De logo’s van deze organisaties zijn weergegeven op de campagnewebsite. Ook kunnen organisaties en individuen via een toolkit het beeldmerk toevoegen aan hun eigen initiatief of campagne. Het voornemen is om Sluit Mensenhandel Uit in 2026 een vervolg te geven.

Jouw twijfel, iemands kans

Professionals zijn zich niet altijd bewust van de rol die zij in de signalering van mensenhandel kunnen spelen. Zij weten niet waar zij op moeten letten of weten niet wat te doen wanneer zij wel signalen oppikken. Daarom lanceerde Comensha al op 18 oktober 2023, de Europese Dag tegen Mensenhandel, de bewustwordingscampagne Jouw twijfel, iemands kans, gericht op professionals die 'getuige' kunnen zijn van signalen van mensenhandel. De campagne is te zien op onze digitale kanalen en moedigt professionals aan om ook bij twijfel een melding te maken van verdachte situaties. Deze aanpak sluit aan op de aanbevelingen uit het onderzoek Het verhaal achter de cijfers (2024) van Bureau Beke, waarin wordt benadrukt dat gerichte voorlichtingscampagnes voor signalerende professionals nodig zijn. In 2025 heeft Comensha de campagne opnieuw laten draaien, met als resultaat een aanzienlijke betrokkenheid en veel hoger bereik dan in 2024 op platforms zoals Instagram, Facebook en LinkedIn.

Academy

Mensenhandel is een complex probleem. Om dit effectief aan te pakken, is goede en toegankelijke informatie onmisbaar. Daarom lanceerde Comensha op 30 januari 2025 de vernieuwde Academy: een dynamische kennisbank die professionals en slachtoffers van mensenhandel beter ondersteunt. De vernieuwde Academy brengt alle relevante kennis en middelen samen op één plek. Hiermee maken we het voor professionals die in hun werk in contact kunnen komen met slachtoffers van mensenhandel, gemakkelijker om geïnformeerd te blijven en hun werk effectiever te doen. De vernieuwde opzet is overzichtelijker, gebruiksvriendelijker en gericht op het bieden van toegankelijke informatie voor iedereen die betrokken is bij de aanpak van mensenhandel.

Voorlichting en bewustwording voor netwerkpartners

Voorlichting en bewustwording voor ketenpartners is een belangrijke taak van Comensha. Met deze bijeenkomsten vergroten we de kennis over mensenhandel en gaan we in gesprek met professionals die in hun werk signalen kunnen herkennen.

In 2025 lag de focus op het versterken van de basiskennis en het handelingsperspectief, onder meer via interactieve bijeenkomsten voor gemeenten, politie en de hotelbranche. Zo zijn er samen met Defence for Children voorlichtingen gegeven aan hotels over het herkennen van signalen van mensenhandel. Ook zijn gemeenten in verschillende regio's, vaak samen met de regionale zorgcoördinator, meegenomen in het herkennen en melden van signalen. Daarnaast kregen politieambtenaren voorlichting, waarbij zij met behulp van de VR-experience konden ervaren hoe het kan zijn om in de positie van een slachtoffer te verkeren. Door het gebruik van praktijkvoorbeelden en het zichtbaar maken van signalen in de ruimte, werden deelnemers uitgedaagd om anders te kijken.

Voorlichting zorgprofessionals

Vele slachtoffers komen in aanraking met een zorgprofessional tijdens de uitbuiting. CoMensha en FairWork vinden het belangrijk dat zorgprofessionals signalen van mensenhandel kunnen herkennen. Samen zetten we in nauw contact met onder meer de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG) actief in op voorlichting aan (huis)artsen en andere medische professionals. Dit heeft er ook toe geleid dat mensenhandel expliciet is opgenomen in de meldcode van de KNMG.

In samenwerking met een ervaringsdeskundige zijn er voor negen KNMG-districten bewustwordings- en signaleringsbijeenkomsten gehouden, met als doel de kennis over mensenhandel te vergroten en bekendheid te geven aan de nieuwe meldcode. Het doel is dat (huis)artsen slachtoffers van mensenhandel beter signaleren. Daarnaast is er een toolkit ontwikkeld en een informatiepakket voor huisartsen. Het bevat naast de Veilige Vragen een verzameling van praktijkvoorbeelden met signalen van mensenhandel, de Handreiking aanpak mensenhandel en het gebruik van persoonsgegevens en factsheets. Meer informatie over dit project via deze link.

Website en social media

In opdracht van het Actieplan Samen tegen Mensenhandel heeft Comensha informatie uit de Wegwijzer Mensenhandel van de Rijksoverheid geïntegreerd in haar vernieuwde website. Sinds juni 2025 kunnen slachtoffers beter online informatie over juridische mogelijkheden en het recht op opvang, zorg en hulpverlening vinden. Ook biedt de website professionals meer handvatten en is de toegankelijkheid verbeterd voor iedereen die betrokken is bij de aanpak van mensenhandel.

Comensha was in 2025 actief op de social mediaplatforms LinkedIn, Facebook en Instagram. De berichten waren voorzien van links naar onze website (actualiteiten), waarop uitgebreidere informatie was te verkrijgen. Zoals gezegd droeg de campagne Jouw twijfel, iemands kans bij aan de zichtbaarheid van Comensha op LinkedIn en Instagram. Dat heeft geleid tot een toename van het aantal volgers ten opzichte van 2024.